Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

In het veld
   reageer      printversie  

Op zoek naar het beste van twee werelden in cursus 'My Identity'

In de puberteit lopen veel jongeren tegen vragen aan als: 'Wie ben ik?' en 'Waar hoor ik bij?'. Allochtone meiden worstelen hier vaak nog iets meer mee dan hun autochtone leeftijdgenoten. Voor GGZ Buitenamstel (GGZBA) een goede reden om voor deze doelgroep een cursus te ontwikkelen over de eigen identiteit. Maartje Goudriaan van de afdeling Preventie en Voorlichting van GGZBA vertelt hierover.

De meeste allochtone pubermeiden die terechtkomen bij GGZBA vinden het moeilijk om in meerdere culturen te leven. Dat heeft veel te maken met de vaak tegenstrijdige verwachtingen. Zo kan het zijn dat er op school iets heel anders van hen verwacht wordt dan thuis het geval is. Verwarrend, zeker tijdens de adolescentieperiode waarin de ontwikkeling van de identiteit heel belangrijk is.

Beperking in keuzemogelijkheden
Dit gaat vooral spelen als de meiden een jaar of 15 of 16 zijn. Velen krijgen dan te maken met een beperking in hun keuzemogelijkheden. Zij moeten voortdurend onderhandelen met ouders, familie en gemeenschap om toch hun eigen weg te zoeken. "Bij de meeste meisjes hoeft dit niet tot psychische klachten te leiden," zegt Goudriaan.
"Soms belemmert het echter de ontwikkeling op dusdanige wijze, dat meisjes hierdoor worden aangemeld bij de GGZ."

Klachten voorkomen
Door deze meiden tijdig de helpende hand te reiken, zouden psychische klachten minder kunnen worden of zelfs voorkomen kunnen worden. Met dat idee hebben de afdeling Jeugd en Jongeren en de afdeling Preventie van GGZBA eind 2002 gezamenlijk een preventieaanbod ontwikkeld. De 'My Identity'-cursus maakt daar deel van uit. Uitgangspunt van deze cursus was de cursus Girlpower (Clinar & Roland 1998). Goudriaan: "Deze cursus hebben we zelf aangevuld met ggz-gerelateerde onderwerpen. Bovendien hebben we bewust gekozen voor een thematische aanpak."

Jezelf sterker maken
De cursus gaat uit van de gedachte dat de meiden die opgroeien in twee culturen een voordeel hebben: ze kunnen de op die manier opgedane kennis gebruiken om zichzelf sterker te maken en hun doelen te behalen. Tijdens het programma passeren vele zaken de revue. Ook die dingen die niet direct over de geestelijke gezondheid gaan. "Door over onderwerpen te praten als partnerkeuze, loverboys of het dragen van een hoofddoekje, bouw je vertrouwen op. Dat is nodig om moeilijkere onderwerpen bespreekbaar te maken."

Fictieve personen
In de praktijk blijkt dat veel meiden het moeilijk vinden om direct over zichzelf te praten. Plotseling hebben ze het dan over mijn nicht, mijn vriendin, mijn klasgenote. Dit signaal werd door de cursusleiders opgepikt en verwerkt in de cursus. "In de oefeningen hebben we het ook over fictieve personen. Bijvoorbeeld: Salima heeft een vriend die geen moslim is. Zij durft hem daarom niet aan haar familie voor te stellen. Wat zouden jullie haar adviseren?", zegt Goudriaan. Dat werkt. De meiden voelen zich vrijer en ongemerkt komen er toch veel persoonlijke ervaringen bovendrijven.

Van elkaar leren
De evaluaties van de deelneemsters zijn veelal positief. Goudriaan vermoedt dat de meiden veel van de 'My Identity'-cursus én van elkaar opsteken. Het is niet helemaal duidelijk of het doel is gehaald om hun competenties te versterken zodat zij beter om kunnen gaan met de verschillende verwachtingen die aan hen gesteld worden. Daar is nog geen onderzoek naar gedaan.

Doelgroep bereiken
Het is namelijk niet gemakkelijk om de doelgroep te bereiken. In 2004 wordt de cursus voor het eerst georganiseerd. Na veel wikken en wegen wordt een vrouwencentrum gekozen als locatie. Via Bureau Jeugdzorg, GGD, meidencentra, scholen, buurthuizen, zelforganisaties worden meiden over het programma geïnformeerd. Slechts een paar meiden geven zich echter op. Uiteindelijk komt er maar eentje opdagen als de cursus van start gaat. Met als gevolg dat de cursus stopgezet wordt. Goudriaan vermoedt – op basis van gesprekken met sleutelfiguren – dat het vrouwencentrum voor de deelneemsters een te hoge drempel was.

Middelbare school
Daarom wordt de volgende bijeenkomst op een middelbare school georganiseerd. Op deze locatie blijkt het succes grotendeels samen te hangen met de energie die de school steekt in het enthousiasmeren en werven van de doelgroep. Lastig is dat de meiden weinig tijd hebben voor de cursus omdat de studielast vrij hoog is en het 'My Identity'-programma niet direct nut oplevert voor hun opleiding. "Een andere groep, op een VMBO school, kreeg hier wel studiepunten voor. Een groot voordeel, al waren er hierdoor ook een of twee meisjes die het als ‘pretles’ zagen en daardoor niet serieus meededen. Kortom, de juiste manier van werven en inbedding van de cursus blijft zoeken", aldus Goudriaan.

Jongens
Niet alleen allochtone meiden kunnen het moeilijk hebben tijdens hun puberteit, ook voor de jongens is dit meestal geen gemakkelijke periode. Daarom komt GGZBA met 'Heb jij Power?! Ontdek het zelf', een empowerment-programma voor Turkse en Marokkaanse jongens. Dit programma is ontwikkeld door Trimbos, het landelijk kennisinstituut voor geestelijke gezondheidszorg, verslavingszorg en maatschappelijke zorg. Diverse ggz-instellingen hebben dit programma in hun preventieaanbod ingebed, zoals bijvoorbeeld GGZ Eindhoven.

In de kinderschoenen
In de Powercursus voor jongens wordt veel aandacht besteed aan de talenten en vaardigheden van de pubers. Centraal staan de bewustwording van keuzeprocessen en de consequenties daarvan. Goudriaan: "Deze cursus staat bij ons echter nog in de kinderschoenen. We zijn bezig om een eerste groep te starten in samenwerking met de Academie voor Lichamelijke opvoeding in Amsterdam. Via een buurtsportproject waar de Powerdoelgroep komt, hopen we de jongens te bereiken."

Bron: GGZ Buitenamstel, Maartje GoudriaanPublicatiedatum: 13 oktober 2008 14:38 uur


Meer informatie:
  • Afdeling Preventie & Voorlichting GGZBA, 020-7884570 of preventie@ggzba.nl
  • Alida van Doorn, My Identity, de kracht van leven in twee culturen (te verschijnen in januari 2009). Deze publicatie is bestemd voor en gemaakt door allochtone meisjes over de thema's van My identity. Ook geschikt voor hulpverleners.



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


Informatie voor abonnees van mikadonet.nl
Idiomes: 'We zoeken andere ingangen voor mensen die anders de boot missen.'
Interculturele relaties en gezinnen in de zorg- en hulpverlening
‘Je kunt heel goed communiceren zonder taal’
‘Ik hoop dat het normaler wordt om over opvoeding te praten’



'Ze moeten maar Nederlands leren'.
Mariëtte Hoogsteder.
 lees verder....



Geachte mevrouw de minister,
Tim Ruitenga.
 lees verder....



Waarom de vertellers moeder belde
Door: McGregor Spalburg .
 lees verder....



Een maïskolfje
door Amaryllis Sprock.
 lees verder....




 Zie ook het archief





Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.