Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

In het veld
   reageer      printversie  

Hulp voor familie schizofreniepatiënten

Het dagelijks leven met iemand met schizofrenie is niet altijd eenvoudig. Uit onderzoek blijkt dat goede hulp en informatie voor familieleden een positieve invloed heeft op de relatie met degene met schizofrenie. Ypsilon en Indigo bieden daarom gezamenlijk ondersteuning aan families. Vooral Marokkaanse gezinnen maken hier gebruik van. Mikado sprak hierover met coördinator Tiny van Hees van Indigo Preventie van Altrecht.

[foto: de thuiscoaches van Altrecht; bron: Alter]

Schizofrenie komt verhoudingsgewijs vaak voor onder migranten in West-Europa. Marokkaanse mannen hebben vier tot zes keer zoveel kans om schizofrenie te ontwikkelen dan Nederlandse mannen. Veel van deze patiënten vinden geen aansluiting bij de hulpverlening. Hetzelfde geldt voor hun familieleden, die het ook zwaar hebben.

Bureaucratie in de zorg
De hulpverlening in Nederland is redelijk ingewikkeld georganiseerd. Van Hees: "Dat is vaak een probleem. Mensen met een Berberse achtergrond bijvoorbeeld, die vaak ongeletterd zijn en in achterstandswijken wonen, begrijpen niets van de bureaucratie in de zorg." Bovendien rust er binnen de Marokkaanse cultuur een taboe op psychische aandoeningen. Daar komt nog bij dat schizofrenie heel anders beleefd kan worden. Marokkaanse ouders denken vaak bij de eerste signalen van schizofrenie dat hun kind bezeten is door geesten.

Stress in de familie
Als schizofrene jongeren de hulpverlening wel weten te bereiken, dan nog blijft hun familie vaak buiten beeld. Ten onrechte, meent Van Hees. "Als een kind schizofrenie heeft, dan lijdt de héle familie daaronder. Mede vanwege andere problemen die er vaak mee gepaard gaan, zoals drugsgebruik, schulden en detentie." Dat geeft veel stress in een familie, met als gevolg grote kans op psychische klachten. Van Hees en Tom Rusting van Ypsilon, de vereniging van familieleden van mensen met schizofrenie, hebben daarom in de regio Utrecht thuiscoaching ontwikkeld. Die is gericht op ondersteuning van de familie.

Ervaringsdeskundigen
Bijzonder aan thuiscoaching is dat er zowel een preventiewerker van Indigo als een vrijwillige ervaringsdeskundige ouder van Ypsilon thuis langskomen. Die combinatie werkt drempelverlagend, vindt Van Hees. "De ervaringsdeskundige ouder is zelf ouder van een kind met schizofrenie en snapt dus heel goed wat de familieleden doormaken. Het lotgenotencontact maakt dat de families zich beter begrepen voelen. Ze openen zich makkelijker. Er is sprake van herkenning én erkenning." Inmiddels zijn er vier duo's die bestaan uit een ervaringsdeskundige en een preventiemedewerker actief.

Cd's in het Berbers en Arabisch
Soms is mondelinge of schriftelijke informatie geven een probleem. Hierdoor is het lastiger om de doelgroep te bereiken. Van Hees: "We hebben CD's in het Berbers en Arabisch. Hierop staat psycho-educatie over schizofrenie en over onze werkwijze bij thuiscoaching. Deze zijn voor mensen die op een andere manier moeilijk informatie tot zich kunnen nemen. Denk hierbij aan ongeletterde mensen."

Schrijnend
Van Hees is geschokt door wat ze soms aantreffen. "Wij dachten vooraf al dat het soms erg zou zijn wat we zouden tegenkomen vooral bij Marokkaanse families. In de praktijk is het soms echter nóg schrijnender. Schaamte, schuldgevoel, armoede: het leed dat we zien, is heel groot." Als de teams eenmaal over de vloer komen bij zo'n Marokkaanse familie, proberen ze allereerst een band op te bouwen. Vervolgens wordt gekeken hoe het beste hulp geboden kan worden. Wat heeft het gezin nodig? Is dat psycho-educatie, leren omgaan met het verdriet, of hulp bij problemen op gebied van wonen, werken en financiën? "We hebben vooral oog voor de basale noden."

Armoede
"We zien dat armoede vaak op de voorgrond staat. Dus proberen we daar wat aan te doen door mee te denken over de financiële situatie. Bijvoorbeeld door te helpen met de aanvraag van een Persoons Gebonden Budget of het regelen van bewindvoering", legt Van Hees uit. Want hoe kan een gezin weer in balans komen als er voortdurend geldzorgen zijn? De teams komen vier tot acht keer langs. Soms vaker, als het nog steeds niet goed gaat. "Het kost tijd om een band te scheppen. Waar mogelijk verwijzen we door naar de reguliere dienstverlening." Over het algemeen worden de teams gastvrij onthaald binnen de Marokkaanse gezinnen. "Aanvankelijk begrijpen ze vaak niet goed waarom we dit voor ze doen. Ze zijn niet gewend aan de aandacht." Het vertrouwen groeit echter snel. Men voelt zich gehoord én geholpen. "Dat lucht ze enorm op."

Contact leggen
De coaches investeren veel tijd in het leggen van contacten in de Marokkaanse gemeenschap. "Er komen veel mensen binnen via verwijzingen van casemanagers van Altrecht, die signaleren dat het niet goed gaat. Ook via Ypsilon komen we aan adressen. En we werven ook zelf, bijvoorbeeld via bezoeken aan imams en presentaties in buurthuizen en binnen de bestaande hulpverlening. Hoewel er veel gewerkt wordt met Marokkaanse families, is thuiscoaching ook toegankelijk voor mensen met een andere achtergrond, zowel allochtonen als autochtonen.

Wetenschappelijk onderzoek
De effecten van dit project worden binnenkort wetenschappelijk onderzocht. "We zijn nieuwsgierig naar de effectiviteit van thuiscoaching. In welke mate werkt het? Maar ook: hoe lossen we knelpunten in de bereikbaarheid op? En hebben we de hele doelgroep wel goed in beeld?" Op deze manier wil Indigo de kwaliteit waarborgen van het product. Als de resultaten uit het onderzoek voldoende zijn, wordt gekeken naar de verdere implementatie van thuiscoaching. "Ik werk bij Preventie, thuiscoaching gaat wél een stapje verder. We moeten dus kijken hoe we dat gaan inpassen. Maar thuiscoaching is niet meer weg te denken in het aanbod voor familieleden van mensen met schizofrenie."

Ria van der Heijdenprijs
Actueel: in maart 2010 werd bekend dat thuiscoaching de Ria van der Heijdenprijs heeft gewonnen! Deze prijs is een landelijke prijs voor baanbrekende projecten op het gebied van schizofrenie.

Bron: Tiny van HeesPublicatiedatum: 15 april 2009 09:15 uur


Meer informatie:
  • Tiny van Hees via t.van.hees@indigo.nl of 06-22742941
datum:  20 april 2009 10:44   naam: marian van Wijk   organisatie: GGZ In Geest Amsterdam
Een geweldig project. Kan ik een CD van jullie krijgen/kopen voor onze allochtone families? Berbers, Marrokaans-arabisch, Turks; alles wat jullie hebben aan voorlichtingsmateriaal t.b.v. schizofrenie
Groet,
Marian van Wijk Maatschappelijk werkster
Valeriuskliniek
GGZ In Geest



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


Informatie voor abonnees van mikadonet.nl
Idiomes: 'We zoeken andere ingangen voor mensen die anders de boot missen.'
Interculturele relaties en gezinnen in de zorg- en hulpverlening
‘Je kunt heel goed communiceren zonder taal’
‘Ik hoop dat het normaler wordt om over opvoeding te praten’



'Ze moeten maar Nederlands leren'.
Mariëtte Hoogsteder.
 lees verder....



Geachte mevrouw de minister,
Tim Ruitenga.
 lees verder....



Waarom de vertellers moeder belde
Door: McGregor Spalburg .
 lees verder....



Een maïskolfje
door Amaryllis Sprock.
 lees verder....




 Zie ook het archief





Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.