Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

In het veld
   reageer      printversie  

Soa/Hiv-voorlichting voor en door asielzoekers

De Asylum Seekers Refugees AIDS Group (Aserag) heeft tijdens het Congres Gekleurde Gekte de Avicennaprijs 2009 gekregen voor haar werk op het gebied van Soa/Hiv-voorlichting aan asielzoekers en vluchtelingen. Mikado sprak over dit bijzondere project met verpleegkundige en dramatherapeute Renny Polstra.

In 2002 bleek zestig procent van de hiv-geïnfecteerden in Groningen te bestaan uit asielzoekers. Verontrustende cijfers, vonden drie vluchtelingen, die in een lokaal AZC verbleven. Zij bedachten een plan om deze cijfers terug te dringen en stapten daarmee naar de GGD Groningen. "Fetzen de Groot, coördinator afdeling soa/aids van de GGD Groningen, zag meteen het belang in van dit opmerkelijke initiatief", vertelt Polstra. "Hij betrok de stichting Medische Opvang Asielzoekers Noord Nederland (MOA NN) erbij." Aserag was daarmee een feit.

Condoomgebruik bevorderen
Het doel stond alle partijen vanaf het prille begin helder voor de ogen: het bevorderen van condoomgebruik, het stimuleren van hiv-testen en het vergroten van kennis over soa en hiv en hoe je deze ziektes kunt voorkomen. Iets wat de doelgroep hard nodig heeft, meent Polstra. "Asielzoekers vormen een kwetsbare groep. Ze weten vaak niet veel van het onderwerp af, gebruiken verhoudingsgewijs weinig condooms en meestal is seksualiteit moeilijk bespreekbaar. Ook is er een groep die extra risico's heeft gelopen zoals seks onder dwang in het land van herkomst en tijdens de vlucht." Dat komt bovenop de gebruikelijke problematiek, waaronder het gevlucht zijn, niet weten hoe het vrienden en familie in eigen land van herkomst (niet) vergaat, de onzekerheid van de procedures rondom een verblijfsvergunning en het leven in een onbekende maatschappij.

Bingoavond voor vrouwen
Aserag bedacht drie verschillende methoden om de doelgroep te bereiken. In de eerste plaats zijn er zogenaamde peer educators actief – mensen uit AZC's op vrijwillige basis. Zij verzinnen activiteiten die de doelgroep aanspreekt en waarop GGD Groningen en MOA NN vervolgens aansluiten. "Een bingoavond voor vrouwen bijvoorbeeld. Met in de pauze een informatiemarkt over soa's en hiv, en een grote taart met 'Stop Aids Now' erop als hoofdprijs in de bingo", licht Polstra toe. "Of een voetbalwedstrijd tussen verschillende AZC's. Kortom: iets wat de mensen trekt. De voorlichting wordt daarin verweven."

Hiv-contactpersonen
Een aantal bewoners van de asielzoekerscentra is door Aserag benoemd tot hiv-contactpersoon. Zij voeren één op één gesprekken met andere asielzoekers en kunnen daardoor de diepte ingaan. "Doordat deze vrijwilligers dezelfde taal spreken en de culturele achtergrond veel beter kennen, vinden zij een veel betere aansluiting bij de doelgroep, dan ik bijvoorbeeld zelf zou kunnen." Eén keer in de zes weken gaat Aserag, MOA of GGD langs bij de contactpersonen en de peer educators. In een informele sfeer wordt dan ondersteuning geboden, terwijl wordt ingegaan op vragen en thema's die op dat moment spelen.

Theater
De derde manier van voorlichting vindt plaats in het theater. Polstra regisseert de voorstellingen. "Op basis van wat er leeft onder de doelgroep formuleren we een thema. Hiermee gaan de acteurs – allemaal bewoners van AZC's – aan de slag." Uiteindelijk rolt hier een voorstelling uit. "Het laatste stuk ging over het stigma waarmee hiv-patiënten te maken krijgen. En de voorstelling waarmee we nu op de bühne staan heet 'Virus' en draait om het dagelijks leven met hiv." De voorstellingen worden gehouden in de diverse AZC's in de regio.

Training
Alle betrokken vrijwilligers – peer educators, voorlichters en acteurs – krijgen van Aserag een training. Tijdens de training komen vanzelfsprekend onderwerpen als soa's en hiv aan bod, evenals seksuele gezondheid en anticonceptie. Zo komt een ervaringsdeskundige, iemand met een dergelijke ziekte of aandoening, vertellen over wat het leven daarmee inhoudt. Ook is er aandacht voor effectief communiceren. Na afloop van de trainingen krijgen alle deelnemers een certificaat en badge als bewijs van deelname. Twee keer per jaar komen ze allemaal samen. Tijdens deze motiverende bijeenkomsten laat Aserag zien waar ze staan en wat er op dat moment speelt. Daarna volgt een workshop of een uitje. Polstra: "De laatste keer kwam iemand een weerbaarheidtraining geven. Met dit soort sessies geven we mensen een stimulans om door te gaan."

Broodje kaas
Om initiatieven als Aserag te laten slagen is openheid en bereidheid om goed te luisteren naar de ander essentieel, realiseert Polstra zich. Zeker met alle cultuurverschillen die spelen. "Als dat niet lukt, dan loopt een project onherroepelijk vast." Zo bespeurde ze op een goed moment enige onvrede onder de acteurs van de theatervoorstelling. "Uiteindelijk kwam het hoge woord eruit. Wat bleek? Voor aanvang van het stuk aten we met elkaar. Een mooi moment van rust en samenzijn. Een vrijwilligster serveerde met de beste bedoelingen broodjes kaas en ham, samen met melk en karnemelk. Dat viel niet in de smaak. Natuurlijk typisch Hollands. Daarom laten we nu bewoners uit het AZC waar we te gast zijn een - vaak eenvoudige - warme maaltijd bereiden tegen een kleine vergoeding."

Landelijke uitrol
In 2004 besloot het landelijk bestuur van MOA dat deze manier van voorlichting geven zo inspirerend was dat het een landelijke uitrol verdiende. Aserag trok samen met Soa Aids Nederland andere regio's in om te laten zien wat de methode inhield. Een jaar later begonnen andere AZC's het voorbeeld te volgen. "Het mooie is dat je het op maat kunt snijden. De peer educators in andere regio's verzinnen weer nieuwe activiteiten, zoals een nieuwsbrief maken voor bewoners in verschillende talen of een kledingmarkt. Ook komen er andere voorstellen voor theaterstukken op tafel. Zo leren we van elkaar en komen we gezamenlijk een heel eind verder." Eén keer in de zes maanden komen de contactpersonen uit de diverse regio's bij elkaar onder leiding van GGD Nederland.


Toekomst van het project
Uit een onderzoek naar Aserag in 2008 bleek dat de methode effect heeft. De doelgroep, de peers en de medewerkers zijn allemaal enthousiast. De conclusies uit het onderzoek ondersteunen het motto van Aserag 'Involve me and I will understand'. De kennis over het onderwerp is daadwerkelijk toegenomen en ook hebben meer mensen zich laten testen. "Daarnaast zie ik dat Aserag mensen meer kracht schenkt, mede omdat we bijvoorbeeld de acteurs aanspreken op hun talenten. Maar er is nog veel werk te doen. We zoeken naar mogelijkheden om de aanbevelingen uit dit onderzoek te integreren in ons project." GGD Nederland en Soa Aids Nederland/Aids Fonds ondersteunen Aserag daarbij.

Bron: Aserag, Renny PolstraPublicatiedatum: 15 mei 2009 18:19 uur


Meer informatie:



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


Informatie voor abonnees van mikadonet.nl
Idiomes: 'We zoeken andere ingangen voor mensen die anders de boot missen.'
Interculturele relaties en gezinnen in de zorg- en hulpverlening
‘Je kunt heel goed communiceren zonder taal’
‘Ik hoop dat het normaler wordt om over opvoeding te praten’



'Ze moeten maar Nederlands leren'.
Mariëtte Hoogsteder.
 lees verder....



Geachte mevrouw de minister,
Tim Ruitenga.
 lees verder....



Waarom de vertellers moeder belde
Door: McGregor Spalburg .
 lees verder....



Een maïskolfje
door Amaryllis Sprock.
 lees verder....




 Zie ook het archief





Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.