Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

In het veld
   reageer      printversie  

ĎIedereen is erbij gebaat dat misverstanden worden voorkomení

Sinds 2008 heeft het BovenIJ Ziekenhuis in Amsterdam Noord zorgconsulenten in dienst. Fatma Hotaman, Ouafaa Ben Alilou en Farida Almane helpen Turkse en Marokkaanse patiŽnten tijdens de vaak ingewikkelde medische trajecten. Een gesprek met Fatma Hotaman over haar beroep van zorgconsulent.

Fatma Hotaman is al vanaf 1991 actief in de gezondheidszorg. In dat jaar ging zij in opleiding tot verpleegkundige. Al snel werd Hotaman regelmatig opgeroepen te assisteren bij gesprekken met patiŽnten van Turkse afkomst die weinig of geen Nederlands spraken. Het beroep van zorgconsulent is geboren uit deze vraag naar hulp en bijstand van allochtonen die communicatieproblemen ondervinden bij ziekenhuisbezoek. De vraag naar dit soort hulp is hoog in het BovenIJ, gezien de ligging in Amsterdam Noord, waar veel mensen van niet-westerse afkomst wonen. Het Sint Lucas Andreas Ziekenhuis, in Amsterdam-West stelde als eerste ziekenhuis allochtone zorgconsulenten aan.

Slechtnieuwsgesprek
Kinderen staan hun ouders vaak bij en vertalen voor hen. ĎDat is fijn,í zegt Hotaman, Ďmaar ze spreken de taal vaak zelf ook niet goed. Bovendien bestaat in slechtnieuwsgesprekken het gevaar dat ze uit bescherming naar hun ouders de arts niet of onvolledig vertalen.í Het kan daardoor voorkomen dat de patiŽnt de ernst van de situatie niet inziet en zijn behandeling niet serieus neemt, of dat de patiŽnt niet goed geÔnformeerd is.
De zorgconsulent helpt taalbarriŤres ťn cultuurverschillen tussen allochtone patiŽnt en autochtone hulpverlener te overbruggen en bestaat dus niet uit vertalen alleen. Iemands culturele achtergrond is van invloed op diens opvattingen over ziekte en gezondheid en op behandeling van ziekten. De zorgconsulent fungeert ook als culturele tolk en zorgt zo voor een betere communicatie en begrip tussen arts en patiŽnt. Hierdoor wordt zorg efficiŽnter en effectiever.

Begeleiding
Bij het werk als zorgconsulent komt veel begeleiding kijken. Hotaman staat patiŽnten bij in het hele ziekenhuistraject. Ze spreekt patiŽnten al voor de afspraak met de arts plaatsvindt. Ze blijft bij het gesprek en na afloop voert ze een nabespreking. ĎHeb je het begrepen?í vraagt ze dan. ĎJe hoort heel veel. Mensen uiten zich beter naar ons toe. Uit die gesprekken kan ik hele zinvolle dingen halen.í Hotaman ziet zichzelf in dienst van de patiŽnt, maar ook van haar collegaís en het ziekenhuis zelf: ĎIedereen is erbij gebaat dat misverstanden worden voorkomen.í

Uitstervend beroep?
Ondanks dat allochtone patiŽnten van de tweede en derde generatie de Nederlandse taal wel goed spreken, denkt Hotaman niet dat haar beroep zal uitsterven. ĎDe behoefte zal misschien minder worden, maar helemaal verdwijnen zal het niet.í Laatst stond Hotaman bijvoorbeeld een Nederlandse patiŽnte en haar Turkse man bij. Ondanks dat zij Turks met elkaar spraken, werd haar hulp zeer gewaardeerd. De patiŽnt kon zich op het gesprek concentreren en hoefde zich geen zorgen te maken of haar man het wel begreep. Daarnaast zullen er migranten blijven komen, daarom zal de behoefte naar zorgconsulenten blijven bestaan, denkt Hotaman.

Kamervragen
De Stichting Trajectbemiddeling Allochtonen, STBA vindt dat elk ziekenhuis een zorgconsult met allochtone achtergrond zou moeten hebben. Karen Gerbrands (PVV) stelde hierover Kamervragen aan Minister Schippers (VWS). Gerbrands schreef onder meer: 'Wat is uw reactie op dit bizarre plan om in elk ziekenhuis een allochtonenbalie neer te zetten?'. Gerbrands vraagt zich af of de minister ook vindt dat dit wellicht het (verkeerde) signaal afgeeft dat de medische wereld zich aan de allochtoon aanpast in plaats van andersom.

Zorg op maat
Hotamanís reactie op Gerbrandís uitlatingen: ĎTuurlijk zou iedereen Nederlands moeten leren. Maar niet iedereen heeft de kans gekregen dit te doen. Vooral de eerste en tweede generatie migranten hadden deze mogelijkheid niet. Als je met ziekte in een ziekenhuis komt, ben je in nood, dan moet je geholpen worden. Dan kan je geen vertaaldiensten weigeren. Zorg geef je op maat, dat bestaat niet in een standaard toepassing. Ouderen, kinderen, zwangere vrouwen, mensen met een lager IQ, geef je gepaste zorg. Dus ook allochtonen. Dit is iedere zorgmedewerker verplicht volgens de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst WGBO.

Hotaman neemt haar werk niet mee naar huis. ĎNiet meer,í zegt ze, Ďik werk al twintig jaar in de gezondheidszorg en in het begin doe je dat wel. Je ziet nare dingen, ik droomde er zelfs over. Dat heb ik afgeleerd, alles blijft in het ziekenhuis.í

 Publicatiedatum: 17 augustus 2011 17:03 uur


Meer informatie:



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


Informatie voor abonnees van mikadonet.nl
Idiomes: 'We zoeken andere ingangen voor mensen die anders de boot missen.'
Interculturele relaties en gezinnen in de zorg- en hulpverlening
ĎJe kunt heel goed communiceren zonder taalí
ĎIk hoop dat het normaler wordt om over opvoeding te pratení



'Ze moeten maar Nederlands leren'.
MariŽtte Hoogsteder.
 lees verder....



Geachte mevrouw de minister,
Tim Ruitenga.
 lees verder....



Waarom de vertellers moeder belde
Door: McGregor Spalburg .
 lees verder....



Een maÔskolfje
door Amaryllis Sprock.
 lees verder....




 Zie ook het archief





Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.