Turkse en Marokkaanse Amsterdammers: meer overgewicht en diabetes, minder hoge bloeddruk
Turkse en Marokkaanse Amsterdammers hebben minder vaak een hoge bloeddruk dan andere bevolkingsgroepen. Wel komt er meer overgewicht en diabetes voor, in het bijzonder onder vrouwen. Dat blijkt uit onderzoek van Joanne Ujčič-Voortman, onderzoeker aan de VU, naar de belangrijkste risicofactoren voor hart- en vaatziekten bij deze groepen. Ze promoveerde 14 december 2011 op dit onderzoek.

Wereldwijd nemen hart- en vaatziekten toe en zijn de belangrijkste doodsoorzaak. Ujčič-Voortman onderzocht een aantal belangrijke risicofactoren voor hart- en vaatziekten bij Turkse en Marokkaanse Amsterdammers. De GGD Amsterdam deed eerder een grootschalig bevolkingsonderzoek samen met het RIVM. Ujčič-Voortman analyseerde de gegevens over bloeddruk, diabetes, overgewicht, ontstekingsgraad en cholesterolgehalte: de voornaamste risicofactoren voor hart- en vaatziekten. Ze zegt hierover: “Het risicoprofiel dat uit mijn onderzoek naar voren komt, is verrassend. We zien minder vaak een hoge bloeddruk of een hoog cholesterol onder deze groepen, maar diabetes en overgewicht komen vaker voor.” Ze noemt het een paradoxaal risicoprofiel.

Vaak overgewicht, minder vaak hoge bloeddruk
Naast overgewicht komt ook diabetes vaak voor bij de onderzochte groepen. Daartegenover staat dat een hoge bloeddruk of een hoog cholesterol juist minder vaak voorkomt. Bij gedetailleerde bestudering van dat cholesterol blijkt dat het ‘goede’ cholesterol wel vaak te laag is. Ujčič-Voortman heeft met haar promotieonderzoek een eerste stap kunnen zetten, maar het risicoprofiel van mensen met een Turkse en Marokkaanse achtergrond moet nog veel gedetailleerder worden onderzocht. Zo moet de samenhang tussen de risicofactoren en uiteindelijke hart- en vaatziekten beter in kaart worden gebracht, om het risicoprofiel te kunnen inschatten.

De VU liet een kort videofilmpje maken, waarin Joanne Ujčič-Voortman haar onderzoek en de resultaten toelicht.

Preventie en actie
Volgens Ujčič-Voortman is er cultuurspecifieke preventie nodig. ‘Bijvoorbeeld voor het verminderen van overgewicht en hart- en vaatziekterisico. Deze strategieën moeten zich specifiek richten op de verschillen tussen etnische groepen. Want die zijn er zeker.’ Gezien het feit dat overgewicht alarmerend is, in het bijzonder onder de vrouwen, meent de onderzoeker dat ‘onmiddellijke actie’ noodzakelijk is. Hoogleraar public health Barend Middelkoop bepleitte eerder de noodzaak van doelgroepspecifieke preventie én voor de combinatie van preventie, onderzoek, zorg en beleid.

Diversiteit in gezondheid
Eerder bleek uit onderzoek dat Creoolse en Hindostaanse Amsterdammers vaker diabetes én hoge bloeddruk hebben, evenals vaker hart- en vaatziekten dan autochtone Amsterdammers. Charles Agyemang, epidemioloog in het AMC, doet al ruim tien jaar onderzoek naar gezondheid en gezondheidsverschillen onder verschillende bevolkingsgroepen, in het bijzonder naar hart- en vaatziekten en risicofactoren. Wereldwijd nemen hart- en vaatziekten toe en zijn de belangrijkste doodsoorzaak, onder alle ethische groepen. Hoe vaak het voorkomt en welke risicofactoren ermee samenhangen, kan sterk varieren per etnische groep. Volgens Agyemang is het ondenkbaar dat diversiteit geen structurele plaats heeft in onderzoek en zorgverlening. 'We kunnen het ons eenvoudigweg niet veroorloven er geen aandacht aan te besteden,' aldus de epidemioloog.

Rol immigratieland
Agyemang en collega’s zien ook een cruciale rol van het immigratie- of gastland in het begrijpen van gezondheidsverschillen. Migrantengroepen uit hetzelfde herkomstland of gebied blijken in het ene immigratieland een betere gezondheid te hebben dan in het andere. Het gaat dus niet uitsluitend om genetische of biologische factoren die verschillen bepalen.

Bron: VU, GGD Amsterdam, CMG, Mikado. Foto: Dagmar van Schaik / cover proefschriftPublicatiedatum: 19 januari 2012 20:35 uur
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.