Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

Zorgen om oudere migranten
Het is ernstig gesteld met de gezondheid van oudere migranten. Noch ouderen, noch zorginstellingen, noch de overheid zijn voldoende voorbereid of toegerust om de problemen op te lossen. Kern van de problematiek is dezelfde als 15 jaar geleden, maar toen ging het om duizenden, nu om tienduizenden ouderen. Deze signalen klonken op het debat ‘zorg om oudere migranten’ dat Mikado vrijdag 21 april in samenwerking met NIZW zorg / Kenniscentrum Ouderen organiseerde. Het debat werd geleid door Pieter Hilhorst.

Ernstig
De problemen onder oudere migranten zijn zeer ernstig. Zo heeft 33 tot 66% van hen (ernstige) depressieve klachten, maar wordt men door huisartsen niet doorverwezen of weet men zelf niet de weg naar de GGZ. Bovendien durven of willen ze niet aankloppen bij ‘een gekkenhuis’ of haken af na een eerste gesprek waarin hun problemen niet adequaat worden gediagnosticeerd.
Oudere migranten kennen veel onderlinge verschillen, bijvoorbeeld in Nederlandse taalbeheersing, cultuur- en leefgewoonten, man-vrouw relaties en de rol van religie in het dagelijkse leven. Het gaat om ongeveer 130.000 niet-westerse ouderen vanaf 55 jaar - met als grootste groep Surinamers, Turken en Marokkanen - en 350.000 westerse migranten uit bijvoorbeeld Zuid-Europa en Indonesië. Over tien jaar zullen de aantallen niet-westerse migranten zijn verdubbeld.

Wat bijna alle oudere migranten gemeen hebben is slechte huisvesting, een (zeer) laag inkomen en groot sociaal isolement. Veel ouderen hebben geen volledige AOW opgebouwd en zitten onder het bestaansminimum. Zij kunnen een aanvullende bijstanduitkering aanvragen, maar mogen dan maar zes weken per jaar naar hun geboorteland. Velen besluiten daarom dit niet aan te vragen. Kenmerkend is ook een slechte gezondheid, lichamelijk en psychisch, en onvoldoende kennis over de gezondheidszorg.

Kleinkinderen
De verhalen van de ongeveer vijftien aanwezige migrantenouderen tijdens het debat - sommigen als vertegenwoordiger namens een zelforganisatie - illustreren bijna allemaal de schrijnende positie van de groep. Ze vertellen hoe belangrijk het is dat er mogelijkheden zijn om elkaar te ontmoeten en samen te wonen, bijvoorbeeld in dagopvang en groepswonen. Het schept ruimte om met elkaar te praten in de eigen taal, dezelfde gewoonten en ervaringen te hebben, elkaar te helpen en samen dingen te doen.
Wat weerhoudt hen van eventuele terugkeer naar hun herkomstland? “Natuurlijk onze kinderen en vooral onze kleinkinderen hier”, zegt een oudere. Een ander licht toe dat de gezondheidszorg in het herkomstland vaak slecht is of dat hoogwaardige zorg - bijvoorbeeld in Turkije - alleen voor de rijken is weggelegd.

‘Ouderenzorg heeft liggen slapen’
Een jonge vrouw uit Brabant leek onder de indruk van de cultuurgevoelige ouderenzorg die gegeven wordt door enkele organisaties in Rotterdam, Amsterdam en Den Haag. “Mijn moeder zou er veel voor over hebben als zij haar oude dag kan slijten daar waar ze haar eigen taal kan spreken, zich thuis voelt en men haar leefwijze (her)kent. Ik ken ouderen die ons nu smeken hen te verwijzen naar een organisatie waar tenminste één medebewoner of medewerker hun moedertaal spreekt.”
Diverse aanwezigen vonden echter dat de overheid zorginstellingen moet verplichten om zorg te leveren voor ouderen die in hun buurt wonen. Het kan dus niet zo zijn dat ouderen uit Brabant of het oosten van het land naar de randstad worden verwezen, omdat alleen daar zorg naar hun behoefte is. “De ouderenzorg heeft jarenlang liggen slapen. Het lijkt erop dat men nu de urgentie voelt, maar voor veel ouderen is het te laat. Zij kregen of krijgen nú niet de zorg waar ze recht op hebben,” aldus Jan Booij. Booij was jarenlang directeur van De Schildershoek in Den Haag, het eerste verzorgingstehuis dat de multiculturele cliëntengroep vanaf eind jaren ’80 serieus nam.

Vergeten en afgeschreven
Pieter Hilhorst stuurde aan op oplossingen die overheid, zorginstellingen en migrantenouderen zelf kunnen bieden. Van de overheid lijkt niet veel te verwachten, “de eerste generatie migranten zijn afgeschreven, het is een relatief kleine en zwakke groep,” aldus sommigen. Ook westerse oudere migranten, zoals de voormalig Spaanse, Portugese, Italiaanse en andere Zuid-europese gastarbeiders, voelen zich totaal vergeten. De heer Ruiz benadrukte dat ook hun positie slecht is, er heerst bijvoorbeeld veel alcoholisme. “Ze zeggen; ‘jullie zijn toch geïntegreerd?’ Ja klopt, maar wij hebben op onze oude dag ook behoefte aan speciale zorgvoorzieningen en erkenning van onze problemen.” De ontwikkelingen met de nieuwe wet WMO bieden kansen, maar velen vrezen dat de meest kwetsbaren buiten de boot gaan vallen en dat mantelzorgers in migrantengemeenschappen extra zwaar belast gaan worden.

Al 20 jaar
De grote lijn in het debat is al 20 jaar gaande, zo meenden enkele deelnemers. De kwestie is nu urgenter vanwege de vergrijzing, ook onder migranten. Jongere generaties, beter opgeleid dan hun ouders, kunnen en moeten zich nu voor hen inzetten. De goede initiatieven in de multiculturele ouderenzorg hebben veel deskundigheid en ervaring opgeleverd, maar vinden nog te weinig navolging.

 Publicatiedatum: 1 mei 2006 16:31 uur


Meer informatie:
datum:  8 mei 2006 14:43   naam: Pascal Amukwaman   organisatie: Landelijke Stuurgroep Molukse Ouderen
Kunnen we onze website www.lsmo.nl linken aan jullie website? Er staat vaak interessante artikelen over "ouderen".

m.vr.gr. Pascal Amukwaman
Projectleider LSMO



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in Australië
E-module huwelijksdwang van Fier Fryslân
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.