Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

De zorg voor oudere Turken in Nederland: formeel of informeel?
De eerste generatie Turken in Nederland heeft inmiddels de AOW-gerechtigde leeftijd bereikt. Het merendeel van deze ouderen is afkomstig van het Turkse platteland. Zij zijn opgegroeid in driegeneratiehuishoudens, waarin het de normaalste zaak van de wereld was dat de familie voor de (groot)ouders zorgde. In de huidige Nederlandse maatschappij is dat echter allerminst vanzelfsprekend, zo blijkt uit onderzoek van Carolien Smits en Fuusje de Graaff.

Smits is senior wetenschappelijk medewerker bij het Trimbos-instituut in Utrecht, De Graaff is partner van projectbureau Mutant. Zij ontwikkelt methodieken voor een interculturele aanpak in zorg en welzijn en doet onderzoek naar de behoeften van allochtone ouderen.

Ook in Turkije
Krijgen Turkse ouderen in de nabije toekomst de zorg die ze graag willen? Hoe moet dat als de familie niet kan bijspringen? Het zijn vragen waarop Smits en de Graaff antwoord proberen te geven. Ze tonen aan dat deze problematiek niet alleen in Nederland speelt. Ook in Turkije is sprake van een verschuiving van informele naar formele zorg. Ouderenzorg wordt steeds meer uitbesteed aan professionals. Grootschalige urbanisatie heeft de Turkse maatschappij veranderd. Ouderen willen hun kinderen niet langer belasten en de huizen in de steden zijn niet gemaakt voor drie generaties. Bovendien nemen de Turkse vrouwen steeds meer deel aan de arbeidsmarkt, zodat zij minder tijd over hebben voor zorgtaken binnen de familie.

Lastig
Voor Nederlandse Turken is het echter lastiger te verkroppen dan voor hun leeftijdsgenoten in Turkije dat men een beroep moet doen op de professionele ouderenzorg. Naast het feit dat ze het idee moeten loslaten om binnen de vertrouwde familiekring verzorgd te worden, ervaren de Nederlandse Turken nog een aantal andere barriŤres. Taal- en cultuurverschillen als knelpunt en hun tekort aan financiŽle reserves zijn de voornaamste bezwaren. Toch blijkt uit allerlei initiatieven om oudere migranten bekend te maken met de Nederlandse zorg dat ook dat Turkse senioren openstaan voor professionele hulp mits er rekening wordt gehouden met deze drempels.

Taal
Nederland krijgt volop te maken met vergrijzing. Een nijpend tekort aan personeel in de zorg dreigt. Veel zorginstellingen kampen met een tekort aan allochtone medewerkers. De overheid is een campagne gestart om allochtonen warm te maken voor een baan in de zorg. Meer Turkse jongeren in de zorg zou zeker helpen om de taalbarriŤres voor Turkse ouderen te slechten. Smits en De Graaff laten zien dat zowel mannen als vrouwen in Turkije helemaal geen schroom tonen om in de zorg te werken. Dat er zo weinig Turken werken in de Nederlandse zorg lijkt dus niks met culturele verschillen te maken te hebben. Goede entreemogelijkheden en prima loopbaanperspectieven, dŠŠr draait het om. Als die gegarandeerd zijn, kiezen hoogstwaarschijnlijk meer jongeren van Turkse afkomst voor een loopbaan in de zorg.

Religie
De vraag in hoeverre men in de zorg rekening moet houden met het islamitische geloof van de cliŽnten is actueel onder beleidsmakers en zorgverleners. In Turkije is de scheiding tussen staat en moskee/kerk nog sterker dan in Nederland. Noch ouderen in Turkije, noch de hulpverleners daar ervaren een conflict tussen wereldse en geestelijke zaken.

Nederlandse Turken daarentegen zijn zich bewuster van het geloof. Deels door hun emigratie, deels door de negatieve houding van veel mensen hier ten opzichte van de islam. Toch ervaren Turkse senioren hun geloof ook als erg persoonlijk. Iets wat steun geeft in lastige periodes, hetgeen met het ouder worden en de naderende dood belangrijker wordt.

Geld
Turkse ouderen hebben over het algemeen weinig te besteden. Hun inkomens waren destijds relatief laag. Bovendien ging een groot deel van het geld naar familie in het land van herkomst. Veel werknemers kregen te maken met de WAO of ontslag. Aangezien ze minder dan 40 dienstjaren in Nederland erop hebben zitten, hebben ze ook geen recht op een volledige AOW. Smits en De Graaff vermoeden dan ook dat 'financiŽle middelen misschien wel de belangrijkste indicatie is voor het wel of niet gebruiken van professionele zorg'.

Mondiale mechanismen
De onderzoeksreizen die Smits en De Graaff maakten naar Ankara en Diyarbakir stelden hen in staat om de vraagstukken over professionele zorg voor Turkse ouderen en de rol van de islam en de arbeidsmarkt daarin in een breder kader te plaatsen. De onderzoekers hopen dat beleidsmakers bij het zoeken naar de oplossingen rekening houden met mondiale mechanismen zoals armoede onder ouderen, geloof als steun bij het ouder worden en willen werken in een sector die maatschappelijk aanzien heeft.

Bron: Mikado / C. Smits en F. de Graaff, "Turkse ouderen in Turkije en Nederland. Tussen informele en formele zorg" in: Denkbeeld 2 (2007), 12-15.Publicatiedatum: 4 mei 2007 12:40 uur
datum:  6 mei 2007 08:12   naam: H.Onat   organisatie: klinisch psycholoog / manager
Geachte redactie,
Ik ben erg verbolgen over het feit dat alle onderzoeken sinds jaar en dag door autochtoon-Nederlandse collegae wordt verricht. Het wordt tijd dat deze gelden voor onderzoek ook bij 'allochtone' instituten terecht komen. Als instelling zijn wij erg geinteresseerd in onderzoeksactiviteiten. Ook Nederlandse thema's zouden wij graag willen onderzoeken. Wij hebben goede uitgewerkte onderzoeksthema's.
Bij welke lobbyist of netwerker moeten wij terecht?
Of moeten wij slijmen bij de bestaande 'witte' onderzoeksgroepen - die andersdenkenden niet toelaten - om te delen in die geldstromen?
Misschien moet Mikado zich meer inspannen voor dit soort activiteiten, maar dat is slechts een advies. Ik ben niet zeker of Mikado dit kan.
Ik krijg vaak het idee dat ze niets anders doet dan dit soort informatie delen, het gaan om de synergie en bundeling van krachten en niet om uitsluiten van participerende allochtone instellingen in dit land. Met andere woorden eenheid in de diversiteit. Sleutelwoorden: acceptatie en respect voor andersdenkenden, vernieuwers.




Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in AustraliŽ
E-module huwelijksdwang van Fier Frysl‚n
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.