Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Interview
   reageer      printversie  

Glenn O. Helberg

"Er bestaat geen andere dan culturéle psychiatrie"

Functie: Kinder- en jeugdpsychiater, Riagg Rijnmond en eigen praktijk
Leeftijd: 53

Wie bewondert u het meest op het gebied van de interculturele geestelijke gezondheidszorg?

Ik wil hier iemand noemen die mijn ogen heeft geopend voor een niet westers dominante kijk op de patiënten. Ik was net afgestudeerd en ging als arts-assistent werken bij de ambulante GGZ op Curaçao. Percy Werners, mijn leidinggevende, liet mij zien dat er wel degelijk depressies voorkwamen op het zonnige eiland Curaçao. Iets wat zijn voorgangers plachten te ontkennen. Hij leerde mij dat ik door de presentatie van de mensen heen moest kijken.

De patiënten kwamen keurig verzorgd naar het spreekuur van de dokter en zagen er niet neerslachtig uit. Werners leerde mij te vragen naar de verstoringen in hun dagelijkse levensritme en de omgeving te vragen of zij veranderingen hadden opgemerkt. Hij leerde mij al snel naar andere geneesmethoden te zoeken om de mensen te helpen. Hij sprak met mij over wat wij nu een holistische benadering zouden noemen. Wat kun je met meditatie, de traditionele genezers of met acupunctuur? In plaats van 'hoe past de patiënt in mijn denkraam' leerde ik: wat past bij de patiënt?

Wat zou u als minister van Volksgezondheid als eerste veranderen op het gebied van interculturele zorgverlening?

Een veilige samenleving creëer je als iedereen zich daarin kan ontplooien. De marktwerking die is ingezet kan mogelijk leiden tot klassegeneeskunde. Terwijl het nu juist van belang is om de kwaliteit en toegang tot de gezondheidszorg voor kansarme groepen - en vooral etnische minderheden - te waarborgen dan wel te verbeteren.

Hoe bent u in de interculturele geestelijke gezondheidszorg terecht gekomen?

Ik ben in mijn werk mijn achtergrond trouw gebleven. Mijn opvoeding is een interculturele leerschool geweest. Ik heb mij dat toen uiteraard niet gerealiseerd, maar mijn ouders leerden mij met verschillen tussen mensen om te gaan en de ander te respecteren in zijn eigenheid. Dat kon ook niet anders, doordat de vrienden- en kennissenkring van mijn ouders bestond uit Chinezen, Creolen, hindoestanen, blanken en nog veel meer. En tegen al deze mensen leerde ik oom of tante zeggen. Iedereen leek wel familie.

Wat zijn uw ambities in uw huidige werk?

Een belangrijke ambitie van mij is mee te werken aan een mentaliteitsverandering in de psychiatrie en duidelijk te maken dat er geen andere psychiatrie dan culturele psychiatrie bestaat. Er is dus niet zoiets als westerse psychiatrie en allerlei afwijkingen daarvan. Alle psychiatrie wordt bepaald door taal en cultuur. Het woord 'cultuur' brengt mensen trouwens vaak op een verkeerd spoor. Veel problemen worden cultureel genoemd, terwijl het vaak gaat om mensen die in kwetsbare posities terecht zijn gekomen en daarin moeten overleven.

Wat waardeert u het meeste in uw werk?

Het meest waardeer ik de steeds terugkerende ervaring dat er wonderen gebeuren in de therapeutische relatie. Momenten waarop ik het als een voorrecht ervaar om oude kennis te mogen doorgeven.

Waar ziet u in uw werk tegenop?

Ik zie erg op tegen het idee dat men tegenwoordig heeft dat de therapeutische relatie te vervatten is in een DBC (Diagnose Behandeling Combinatie). Het feit dat we alles kunnen digitaliseren doet de beleidsmakers denken dat dat de kwaliteit ten goede zal doen komen. Ik vind het erg jammer dat wij in een samenleving terechtkomen waarin marktwerking een steeds belangrijkere rol speelt. Een samenleving waarin managers het denken te weten en de professionals gedegradeerd worden tot uitvoerders die afgestraft kunnen worden als zij hun lijstje niet goed hebben ingevuld.

Welke ervaring in uw werk maakte de meeste indruk op u?

De mééste indruk zou ik niet willen zeggen, maar ik ben wel zeer onder de indruk van wat medicijnen kunnen. Verstandig gebruik van medicatie bij patiënten heeft bij mij een belangrijke plek, ondanks alle therapeutische en spirituele kennis die ik in mijn werk toepas.

Wat waarderen uw allochtone cliënten het meeste in u?

Wat ik van mijn patiënten terugkrijg – ongeacht of het om allochtone of autochtone patiënten gaat – is dat ik een 'mens' ben.

Vindt u dat u genoeg verdient voor het werk dat u doet?

Ik kan goed leven van wat ik verdien, maar als u mij vraagt of ik in verhouding met vergelijkbare beroepsgroepen genoeg verdien, is dat een heel andere discussie.

Hoe intercultureel bent u in uw privé-leven?

Ik ga om met ménsen, ongeacht hun etniciteit of afkomst. Mijn leven zal vermoedelijk van begin tot eind uit diversiteit bestaan.

Welk boek of welke film raadt u aan?

Het meest recente boek dat ik gelezen heb gaat over beeldvorming in de media: 'Het zijn net mensen', van Joris Luyendijk. Ik vind het uiterst belangrijk dat men weet dat veel politiek gebaseerd wordt op beeldvorming en emoties die tot ons komen via de media. En hoe deze 'verkeerde' beeldvorming vervolgens de omgang tussen de mensen bepaalt. Het is heel belangrijk in ons land van het vrije woord en het vrije beeld, om beeldvorming op de juiste waarde te schatten. In Nederland moeten wij nog leren de juiste toon met elkaar te vinden. Maar zoals Percy Werners mij altijd voorhield: er zijn maar weinig mensen die weten hoeveel zij moeten weten om te weten hoe weinig zij weten.

De film die ik aanraad is een DVD van een lezing die ik heb bijgewoond van Marshall Rosenberg, genaamd 'Jenseits van Gut und Böse-Schwere Konflikte lösen durch Gewaltfrie Kommunikation.' Prachtig zoals Rosenberg dat doet. Als wij geweldloos leren communiceren dan heeft het vrije woord een gouden toekomst in dit multiculturele land.

Hoe gek bent u zelf?

Niets menselijks is mij vreemd.


 Publicatiedatum: 11 februari 2008 08:32 uur



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'
Rohina Raghoebier
‘Inhaken op de eigen kracht van mensen en die versterken’
Alice Dallinga
'Doen wat nodig is, in plaats van wat hoort'
Tiny van Hees
'De kunst is om voortdurend aansluiting te zoeken.'
Dineke Korfker
‘We kunnen veel leren van internationale ontwikkelingen’


'Ze moeten maar Nederlands leren'.
Mariëtte Hoogsteder.
 lees verder....



Geachte mevrouw de minister,
Tim Ruitenga.
 lees verder....



Waarom de vertellers moeder belde
Door: McGregor Spalburg .
 lees verder....



Een maïskolfje
door Amaryllis Sprock.
 lees verder....




 Zie ook het archief





Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.