Mikado - Kenniscentrum interculturele zorg  
 
   home       over mikado       activiteiten       publicaties       nieuws       agenda       abonnement       inloggen      English  
 
 

Nieuws
   reageer      printversie  

'Moslims met diabetes moeten afzien van Ramadan'
Moslims met diabetes moet worden ontraden om mee te doen met de Ramadan vanwege een groot risico op complicaties. Dat stelt een groep artsen en verpleegkundigen van het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde (NTvG).

De islamitische vastenmaand begint dit jaar op 2 september. Tussen zonsopkomst en zonsondergang mogen moslims dan niet eten, drinken, roken en seks hebben. Het vasten wordt niet alleen opgevat als manier om zelfdiscipline te ontwikkelen, maar ook als zuivering van de ziel en gehoorzaamheid aan God. Daarnaast leert men door te vasten wat honger is.

Dispensatie
Voor gezonde mensen is deelname aan de Ramadan geen probleem. Dat geldt echter niet voor zieke of zwakke mensen, zij krijgen daarom dispensatie. Mensen die kortdurend ziek zijn, vrouwen die menstrueren, zwanger zijn of borstvoeding geven, krijgen tijdelijk dispensatie en worden geacht het aantal niet-gevaste dagen later in te halen. Chronisch zieke patiŽnten of mensen met een psychiatrische stoornis krijgen permanent dispensatie. Toch doen veel moslims met een slechte (psychische of lichamelijke) gezondheid mee aan het vasten. Niet alleen uit religieuze gevoelens, maar ook vanwege bijvoorbeeld verbondenheid met de islamitische gemeenschap, schuldgevoelens ten opzichte van vastende familieleden en angst voor verlies van respect.

Risicogroepen
M. Ahdi (co-assistent), Fatima Malki en Wilma van Oosten (diabetesverpleegkundigen), Victor Gerdes en Eelco Meesters (internisten) van het Amsterdamse Slotervaartziekenhuis deden onderzoek naar de gevolgen van vasten voor diabetespatiŽnten. Allochtonen behoren tot de risicogroepen wat diabetes betreft: de ziekte treft sommige groepen vier tot zes keer zo vaak als autochtonen. Overgewicht en gebrek aan lichaamsbeweging zouden hierin een rol spelen, net als een slechtere metabole regulering. Vooral Surinaamse Hindoestanen, Turken en Marokkanen lijden verhoudingsgewijs vaker aan diabetes.

Complicaties
Uit het onderzoek blijkt dat islamitische diabetici beter kunnen afzien van deelname aan de Ramadan, omdat ze tijdens het vasten onvoldoende controle hebben over hun bloedsuikerwaarden. PatiŽnten met diabetes type I lopen een groot risico op acute complicaties. Maar ook patiŽnten met diabetes type 2 met vaatcomplicaties of al eerdere ontregelingen lopen risico op gezondheidschade.

Voorlichting
De onderzoekers pleiten er daarom voor dat artsen hun patiŽnten met suikerziekte actief afraden om te vasten. Voorlichting over de Ramadan en diabetes zou onderdeel moeten zijn van goede patiŽntenzorg. Daarbij is het soms verstandig om familieleden bij de besluitvorming te betrekken. Daarnaast kan de arts de patiŽnt ook aanraden om contact op te nemen met een imam, die kan uitleggen dat de Koran in dit soort gevallen dispensatie verleent.

Begeleiding
Als diabetespatiŽnten desondanks toch willen vasten, dan zijn extra maatregelen vereist. Zo moet glucoseverlagende medicatie worden aangepast om de kans op hypoglykemieŽn zo laag mogelijk te houden. Ook is extra controle nodig. PatiŽnten die insuline Ė het hormoon dat het glucosegehalte van het bloed verlaagt Ė gebruiken moeten daarnaast een dagcurve bijhouden van de glucosespiegels.

Medicijngebruik
Deze problematiek beperkt zich niet alleen tot diabetespatiŽnten. Ook anderen met een zwakke gezondheid of psychiatrische patiŽnten kunnen in de problemen komen tijdens de Ramadan. Soms weigeren patiŽnten bijvoorbeeld voorgeschreven medicijnen in te nemen of zich te houden aan de voorschriften van een onderzoek. De afgelopen jaren is daarom steeds meer aandacht voor voorlichting aan moslims over de eventuele gezondheidsrisico's van de Ramadan.

Ahdi, M., Malki, F., Oosten, W. van, Gerdes, V.E.A. en Meesters, E.W. (2008). Diabetes en ramadan. Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, 152 (34), 1871-4.

Bron: NTvG, Trouw, Mikado. Foto: //diabetes.slz.nlPublicatiedatum: 29 augustus 2008 17:04 uur


Meer informatie:



Reageren
Wilt u uw mening, ideeën of reactie kwijt, dan kunt u nevenstaande formulier invullen. Uw reactie verschijnt direct zichtbaar op de website. Wilt u dit niet? Stuur uw reactie dan per .
 
naam

e-mail adres

(organisatie)
  reactie
 


 


PTSS met psychotische kenmerken: een nieuwe diagnose?
Mikado stopt, kennis blijft
Nederlandse ouderen in AustraliŽ
E-module huwelijksdwang van Fier Frysl‚n
Steeds meer informatie over ramadan, medicatie en gezondheid beschikbaar
meer nieuws


Mikado bibliotheekcollectie naar Pro Persona
'Jij maakt 't verschil'. Mikado en GGzE lanceren e-learning interculturele zorg aan ouderen
Mikado stopt, kennis blijft
Handreiking ethische dilemma's in de ggz aan asielzoekers
Zomeractie! Favoriete Mikado publicaties met korting


Glenn Helberg
'Goed luisteren begint bij de ander even veel waard vinden'.
 lees verder....
 
 
Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen zonder toestemming van Mikado.